Ruhu Olan Uçak: Deli Mike
Havacılık dünyası, yalnızca teknolojiden ibaret değildir; her uçağın kendine has bir hikâyesi, geçmişi ve bazen de karakteri vardır. Özellikle uzun yıllar Türk Hava Yolları (THY) filosunda görev yapmış bazı uçaklar, personelin hafızasında adeta birer efsane hâline gelir. İşte onlardan biri de A340 tipi TC-JDM tescilli yolcu uçağıdır. Havacılar arasında “Deli Mike” lakabıyla tanınan bu uçağın hikâyesi, sadece bir hava taşıtının ötesine geçip havacılık kültürünün bir parçası olmuştur. Bu yazımızda Deli Mike’in sıra dışı teknik davranışlarını, neden bu ismi aldığını ve bugün nerede olduğunu detaylarıyla ele alıyoruz.
Ruhu, karakteri olan bir uçak düşünün. Hatta öyle ki davranışları yüzünden filo tarafından lakap bile verilmiş. Bu efsaneleşmiş THY emekçisinin adı TC-JDM. Nam-ı diğer “Deli Mike” (Deli Mayk).
İsmi Nereden Geliyor?
20 yılın üzerinde hizmet verdiği Türk Hava Yolları’nda, bulunduğu süre boyunca TC-JDM tescilli adıyla bilindi. Tescil adının ilk 2 harfi (TC) Türkiye Cumhuriyeti’nin kısaltmasıyken, son 3 harfi (JDM) havacılık kodunda Julliet-Delta-Mike olsa da teknik personel için Deli Mike’tir.
Ufak Haylazlıkları
1996’da üretildikten kısa bir süre sonra THY’ye katıldı. Filoya katıldıktan sonra ilginç teknik sorunlar vermeye başladı. Kabin aydınlatmaları titreme yaptığını arıza defterine yazmaya başladılar. Ancak teknik ekip herhangi bir şey bulamadı.
Daha sonrasında dış ışıkları kendi kendine açar ve tam müdahale edilecekken söndürür. Yolcular okuma ışıklarını açmak istediği zaman başka bir koltuğun ışığını açar, uyuyan yolcunun hostes çağırma düğmesine basar ya da Mayıs 2012’de olduğu gibi iniş takımlarını toplamaz. Canı istemez. Bu ve bunlar gibi nice haylazlıkları vardır Mike’nin.
THY çalışanları, uçağın başa çıkılamayan bu tuhaf kişiliğini benimsediler. Hatta teknik ekip derki; Deli Mike isterse kıtalararası sorunsuz uçuş yapabilir. Ama o gün depresyondaysa, canı istemezse 1 metre bile hareket etmez. Ancak tüm bunlara rağmen uçuş güvenliği bakımından son derece kusursuzdur.
Deli Mike Şu An Nerede?
THY’nin bu efsaneleşmiş A340 tipi uçağı emekliye ayrılmadan bir müddet daha hac turizmi için hizmet vermiştir. Gönül isterdi ki bu efsane hangara kaldırılmasın, sergilensin. Ancak emekli olduktan sonra Africa Charter Airlines’a katıldı. 2-AVRA olarak yeniden tescil edilse de uçurulmadı, Johannesburg OR Tambo Uluslararası Havalimanı’nda depolandı.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Deli Mike lakaplı uçak neden bu ismi aldı?
TC-JDM tescilli A340 tipi uçak, sıra dışı teknik davranışları nedeniyle THY teknik personeli tarafından “Deli Mike” olarak adlandırıldı. Uçağın davranışları öngörülemez ve ilginçti.
Deli Mike hangi uçak modeliydi?
Deli Mike, Airbus A340-300 modeliydi. Bu geniş gövdeli uzun menzilli uçak, yıllarca Türk Hava Yolları filosunda hizmet verdi ve havacılık tarihinde yer edindi.
Deli Mike hangi yıllar arasında THY filosundaydı?
1996 yılında THY filosuna katılan TC-JDM, 20 yılı aşkın süre hizmet verdi. Emekli olmadan önce hem tarifeli uçuşlarda hem de hac operasyonlarında kullanıldı.
TC-JDM tescilli uçağın başına gelen teknik arızalar nelerdi?
TC-JDM bazen ışıkları kendi kendine açıp kapatıyor, farklı koltuklarda çağrı düğmelerini çalıştırıyor ve bazı durumlarda iniş takımlarını toplamıyordu. Ancak uçuş güvenliği açısından sorunsuzdu.
Deli Mike şu an nerede?
THY’den emekli olduktan sonra Africa Charter Airlines filosuna katıldı. Yeni tescil kodu 2-AVRA oldu, ancak aktif olarak uçurulmadı. Şu anda Johannesburg Havalimanı’nda depolanmış durumda.
Deli Mike’ın THY çalışanları için anlamı nedir?
THY çalışanları, Deli Mike’ı sadece bir uçak değil, kişiliği olan bir figür olarak görürdü. Teknik ekip ona insani özellikler atfederdi; bazı günler sorunsuz çalışır, bazı günler sorun çıkarırdı.
Deli Mike’ın havacılık kültüründeki yeri nedir?
Deli Mike, Türk havacılık kültüründe unutulmaz uçaklardan biridir. Davranışlarıyla bir efsaneye dönüşmüş ve havacılık meraklıları arasında farklı bir yere sahip olmuştur.
Havacılıkta bazı uçaklar yalnızca görevlerini tamamlamakla kalmaz, aynı zamanda anılar biriktirir ve efsaneleşir. “Deli Mike” olarak hafızalara kazınan TC-JDM de, bu yönüyle Türk sivil havacılığının en ilginç figürlerinden biri olmuştur. Her ne kadar artık THY filosunda yer almasa da, personel arasında hâlâ konuşulmaya devam eden bu uçak, havacılık tarihimize iz bırakmış özel bir örnektir. Onu tanıyan herkesin yüzünü gülümseten bu hikâye, uçağın sadece bir makine olmadığını; bazen bir karaktere, bir ruha sahip olabileceğini bize bir kez daha gösteriyor.
Yazan: Yasin Doğru
📩 Daha Fazlası İçin Bir Tık Uzağınızdayız!
👇Aşağıda size en uygun seçeneğin formuna tıklayarak ilk adımı atabilirsiniz.
👮 Mülakatlara Hazırlık:
✈️ Bilimsel Etkinlikler Katılım Formları:
🏢 Kurumsal Talepler:
👥 Başvurular:
🧠 Bireysel Destek:
📲 Sosyal Medya:
🇹🇷 İstikbal (hâlâ) göklerdedir.
Havacılık ve uzay alanında insan psikolojisine önem veren ülkelerden biri olmak için hep birlikte çok çalışmalıyız.
Kaynakça:
