Türk Havacılığının Öyküsü:Nuri Demirağ
‘‘ Nuri Demirağ’ın hayatını inceleyince,onun hayatı ‘‘ yaratmak’’ için bir fırsat olarak gördüğünü anlıyoruz. ‘‘Yaratıyorum,öyleyse varım’’anlayışıyla sürekli olarak bir şeyler ortaya koymuş. Hayatını yaşamayı değil,hayatı şekillendirerek yaşamayı ön plana çıkarmış, o zaman için değil yapılması,düşünülmesi bile akla zarar olan şeyleri ortaya koymuş, sıradan olmaktansa aykırı olmayı ilke edinmiştir.’’(Dervişoğlu,2007)
Türk Havacılığının Öyküsü:Nuri Demirağ-1
Adnan Nur Baykal
Nuri Demirağ Kimdir ?
7 Mayıs 1886 tarihinde Sivas’ın Divriği kasabasında doğan Nuri Demirağ, kasabanın eşrafından Mühürdarzade Ömer Bey’in oğludur.İş hayatında birçok başarıya imza atmış, Türkiye’nin ilk ve en önemli girişimcilerinden biridir.Demirağ aynı zamanda Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları inşaatının ilk müteahhitlerindendir.
Türkiye’nin 10 bin km’lik demiryolu ağının 1250 km’lik bölümünün inşasını gerçekleştirmiş ve bu nedenle kendisine Mustafa Kemal Atatürk tarafından “Demirağ” soyadı verilmiştir.
Nuri Demirağ, Atatürk’ün izinden giderek havacılık alanına yatırımlar yaparak milli bir havacılık sanayisinin kurulması için çaba sarf etmiştir. İlk olarak demir ağı ve inşaat işleri yapan Demirağ, sonraki yıllarda ise Türk havacılığının gelişmesinde öncü olmuştur.
Havacılık Alanındaki Çalışmaları
- 17 Eylül 1936 tarihinde Beşiktaş’ta uçak üretim atölyesini kurdu.
- Aynı yıl Sivas Divriği’de “Büyük Gök Okulu”nun temelini attı.
- 1936 yılında Beşiktaş Nuri Demirağ Uçak Fabrikasında üretimi gerçekleştirilen ilk uçak Selahattin Alan imzalı Nu.D 36 olmuştur. İsim Nuri Demirağ’ın adının ilk iki harfi ve soyadının ilk harfinden meydana gelmekte olup uçağın isminde yer alan 36 ise uçağın yapım yılını temsil etmektedir.
1938 yılında Nu.D-38 adında çift motorlu altı kişilik bir yolcu uçağının yapımı tamamlandı.
- 1939 yılında Türkiye’nin ilk yerli paraşüt üretimi gerçekleştirildi. Demirağ aynı zamanda Türkiye’de ilk paraşüt üretim merkezini kuran girişimcidir.
- 15 Ağustos 1941 tarihinde, sadece uçak üretmenin yeterli olmayacağını bilen Demirağ, “Elmas Paşa Çiftliğini” satın alarak “Nuri Demirağ Gök Okulu”nu ve “Gök Stadyumu’’ ismiyle ilk sivil havaalanını kurdu.
1944 yılında ise “Nu.D-38” uçağı İstanbul-Ankara seferine başladı.
Yazan:Hilal Nur Kaçmaz
Kaynakça
http://www.nuridemirag.com/hakkimizda
Haytoğlu, E., (1992). Nuri Demirağ’ın Hayatı ve Projeleri. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/235644
Fera, A., (2018). Türkiye Cumhuriyeti Uçak Üretimi: 1925-1954. Erişim adresi: https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp. (519337)
Dervişoğlu,F.M.(2007).Türkiye’nin Havacılık Efsanesi:Nuri Demirağ. İstanbul: Ötüken Yayıncılık
