Uçak Kazası
Uçak kazası, havacılığın gelişim sürecinde insan hayatını en çok etkileyen ve merak uyandıran konulardan biridir. Wright Kardeşler’in ilk uçuşundan günümüze kadar geçen sürede havacılık büyük ilerleme kaydetse de, kaza olgusu modern uçuşların bir parçası olarak kalmıştır. Bu yazıda uçak kazalarının nedenlerini, istatistiklerini ve alınan güvenlik önlemlerini inceleyeceğiz.
Wright Kardeşler (Wilbur ve Orville) tarafından ilk pilotlu ve kontrollü uçuşun yapılışından günümüze kadar geçen süre zarfı içerisinde insanoğlu edindiği bilgi birikimi ve kullandığı teknoloji sayesinde günümüz modern uçaklarının üretimini gerçekleştirdi. İnsanoğlu aklındaki en büyük soru işaretlerinden birine böylelikle kavuşmuş oldu. Bu meraka cevap aramak, insan yaşamını kolaylaştırmak adına büyük bir avantaj oldu.
Özellikle çağımızda, zaman yönetimi açısından çok büyük fayda sağlayan uçaklar seyahat dışında daha birçok alanda etkin olarak kullanılıyor. Bunlara örnek vermek gerekirse savunma sanayinde kullanılan askeri uçaklar veya ticari amaçla kullanılan kargo uçaklarını söyleyebiliriz. Uçakların modern yaşamda yaygın olarak kullanılması, toplumsal hayatta sıklıkla görülen can veya mal kaybına sebep olan, kaza olarak nitelediğimiz durumların uçaklarda da başımıza gelmesi doğal bir durum halini aldı.
İlk uçak kazası bundan tam 98 yıl önce Handley Page Transport şirketine ait Handley Page O/400 tipi uçağın düşmesiyle gerçekleşti. Bu ilk uçak kazası örneğinde olduğu gibi, günümüzdeki verilere baktığımızda kazaların yüzde yetmiş beşinin uçakların kalkışı veya inişi sırasında gerçekleştiğini kolaylıkla söyleyebiliriz. Kötü hava şartları gibi doğal sonuçlardan meydana gelen kazaların sayısı oldukça azdır. Uçak kazaları genellikle pilot hatası, mekanik hatalar gibi beşeri faktörlerden beslenmektedir.
Şemada gördüğümüz üzere uçak kazalarının yüzde elli altısı uçuş ekibinden, yüzde on yedisi mekanik hatalardan meydana gelmektedir. Uçak kazasına sebebiyet verecek diğer durumları örneklemek gerekirse meteorolojik koşullar, kuş çarpmaları, yangınlar veya cep telefonu kullanımından kaynaklanan kazalardan söz edebiliriz. Gelişen teknoloji sayesinde uçak kazalarına sebep olan bu durumların minimize edilmeye çalışıldığını rahatlıkla söyleyebiliriz.
Aviation Safety Network’ün (ASN) verilerine göre dünya çapındaki yaklaşık 37 milyon 800 bin uçuş baz alındığında kaza oranı uçuş başına 2 milyon 540 bindir. Hollandalı danışmanlık şirketi To70’e göre her 16 milyon uçuşta bir ölümlü yolcu uçağı kazası gerçekleşiyor. Uçak kazalarındaki ölümler son 20 yılda istikrarlı bir şekilde azalıyor. ASN başkanı Harro Ranter ‘’1997’den bu yana sivil yolcu uçaklarındaki kazalar ICAO, IATA ve Uçuş Güvenlik Vakfı gibi uluslararası havacılık kuruluşları ve havacılık endüstrisi sayesinde sürekli düştü’’
ifadesiyle bu veriyi açıklamıştı. Kuruluşun sözcüsü Adrian Young ise ‘’2017 yılı havacılığın en güvenli yılıydı. Ancak sivil havacılıkta hala büyük riskler var’’ diyerek uçuş gelişiminin devamlılığını arzu ettiklerini ve bu yönde çalışmalarının sürdüğünü söylemişti. Son olarak ABD Başkanı Donald Trump ise konuyla ilgili ‘’İktidara gelişimden bu yana sivil havacılıkta çok sıkı oldum, 2017’de 0 ölüm olduğu haberi geldi, kayıtlara geçen en iyi ve en güvenli yıl’’ ifadeleriyle bu gelişim sürecinden duyduğu memnuniyeti dile getirmişti.
Uçak Kazası Hakkında Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
-
Uçak kazası en çok hangi aşamada gerçekleşir?
Kazaların %75’i kalkış ve iniş sırasında meydana gelir. Hava şartlarından çok pilot hataları ve insan faktörleri öne çıkar. -
Uçak kazalarının başlıca nedenleri nelerdir?
Uçak kazaları genellikle pilot hataları, mekanik arızalar, meteorolojik koşullar, kuş çarpmaları ve insan kaynaklı ihlallerden kaynaklanır. -
Uçak kazalarında teknoloji nasıl rol oynar?
Gelişen teknoloji, risk faktörlerini azaltarak uçuş güvenliğini artırır. Yeni sistemler pilot hatalarını en aza indirmeyi hedefler. -
Uçak kazalarında ölüm oranı nedir?
To70 verilerine göre her 16 milyon uçuşta bir ölümlü uçak kazası yaşanır. Bu oran havacılığın güvenilirliğini göstermektedir. -
En çok hangi faktör uçak kazalarına sebep olur?
İstatistiklere göre kazaların %56’sı uçuş ekibinden, %17’si mekanik arızalardan kaynaklanmaktadır. -
Uçak kazalarında en güvenli yıllar hangileridir?
2017 yılı sivil havacılık tarihinin en güvenli yılıdır. O yıl ticari yolcu uçuşlarında hiç ölüm yaşanmamıştır. -
Uçak kazaları neden azalma eğiliminde?
ICAO, IATA ve uluslararası havacılık kuruluşlarının denetimleri ve havacılık endüstrisinin teknolojik yatırımları sayesinde kazalar azalıyor. -
Uçak kazalarında cep telefonu kullanımı etkili mi?
Cep telefonu kullanımına bağlı riskler olsa da bu faktör kazaların ana nedenleri arasında çok düşük bir orana sahiptir.
📩 Daha Fazlası İçin Bir Tık Uzağınızdayız!
👇Aşağıda size en uygun seçeneğin formuna tıklayarak ilk adımı atabilirsiniz.
👮 Mülakatlara Hazırlık:
✈️ Bilimsel Etkinlikler Katılım Formları:
🏢 Kurumsal Talepler:
👥 Başvurular:
🧠 Bireysel Destek:
📲 Sosyal Medya:
🇹🇷 İstikbal (hâlâ) göklerdedir.
Havacılık ve uzay alanında insan psikolojisine önem veren ülkelerden biri olmak için hep birlikte çok çalışmalıyız.
Yazar: Şeyma Demirsoy
Kaynakça
