Jet Lag

Yazar :

Tatile giderken heyecanla hazırladığımız bavullar, yaptığımız planlar uçaktan inmemizle başlayıp bunu takip eden birkaç günde zehire dönebiliyor, özellikle yaşadığımız yere uzak olan ülkelere seyahat ediyorsak. Yurtdışına çok sık çıkan insanlardan Jet Lag yüzünden tatilin ilk birkaç gününü etkileyen ve yaşam kalitelerini düşüren bazı problemlerle karşılaştıklarını sıklıkla duyuyorum. Bu nedenle yazımızda Jet Lag ve biyolojik ritim hakkında kısaca bahsedeceğiz, önce tanımlarıyla başlayalım.

Jet Lag, uzun süren uçak yolculuklarında genelde iki veya daha fazla saat dilimi atlandığında ortaya çıkan bir rahatsızlıktır. Gittiğiniz ülkenin saati bulunduğunuz ülkenin saatinden farklı olması sebebiyle vücudun biyolojik ritmini ayarlayamamasına neden olur. Peki nedir bu biyolojik ritim? Biyolojik ritim, diğer bir deyişle sirkadiyen ritim, 24 saatlik bir döngüyü takip eden ve olası durumlarda vücudumuzda birtakım değişikliklere sebebiyet veren bir sistemdir. Jet Lag’de bu sistemin bozulmasının getirdiği fiziksel ve zihinsel semptomlarla kendini belli eder.

Peki Jet Lag Nasıl Olur?

Vücudumuzda biyolojik ritim adını verdiğimiz uyku ve uyanma döngüsünü kontrol eden bir sistem vardır. Uzun süreli bir uçak yolculuğunda biyolojik saatimiz hızlı değişen karanlık-aydınlık değişimine ayak uyduramaz ve bununla birlikte birtakım rahatsızlıklara yol açar. 

Semptomlar Nelerdir?

  • Uyku bozukluğu
  • İştahsızlık, bulantı, terleme
  • Dikkat dağınıklığı
  • Konsantrasyon problemleri
  • Kalp atışı düzensizlikleri
  • Sinirlilik hali
  • Baş ağrısı
  • Baş dönmesi
  • Baygınlık

Jet Lag’i Nasıl Önleyebiliriz?

Değişen zaman dilimine uyum sağlayabilmek için yolculuk öncesi ve uçuş sırasında ne yapıldığı çok önemlidir. Nüfusun çoğunluğunda doğudan batıya yolculuğa nazaran batıdan doğuya olan yolculuklarda daha şiddetli olduğu gözlemlenmiştir. Bu yüzden iki başlık altında incelemeliyiz; batıya doğru olan seyahatler ve doğuya doğru olan seyahatler.

Batıya doğru olan seyahatlerde; saat bulunduğunuz yerin saatine göre geride olur. Örneğin; Londra’nın saati Türkiye’ye göre 3 saat geridir. Burada saat 12.00 iken orada 9.00 olur, yani oradaki insanlar sizin uyandığınız saatten daha geç uyanacaklardır. Bu yüzden Londra’ya gitmeden önce, vücudunuzun uyum sağlaması ve biyolojik saatinizin bozulmaması için saatinizi geriye almanız gerekir.

Doğuya doğru olan seyahatlerde; saat bulunduğunuz yerin saatine göre ileride olur. Örneğin; Azerbaycan’ın saati Türkiye’ye göre 1 saat ileridir. Burada saat 12.00 iken orada 13.00 olur, yani oradaki insanlar sizin öğle yemeğinizi yediğiniz saatten daha erken yiyeceklerdir. Bu yüzden Azerbaycan’a gitmeden önce, Jet Lag’i önlemek için saatinizi ileriye almanız gerekir.

 


 

Yazan: Nezrin Deniz ÖZ

Kaynakça:

https://ocw.mit.edu/courses/aeronautics-and-astronautics/16-400-human-factors-engineering-fall-2011/lecture-notes/MIT16_400F11_lec19.pdf

https://www.flypgs.com/seyahat-sozlugu/jet-lag#:~:text=Jet%20lag%2C%20%C3%A7o%C4%9Funlukla%20uzun%20s%C3%BCreli,nedeni%20ile%20ya%C5%9Fanan%20bir%20rahats%C4%B1zl%C4%B1kt%C4%B1r.

https://scholar.google.com.tr/

Yorum Bırak ;

E-mail hesabınız yayınlanmayacaktır.

Belki İlgini Çeker ;

En Yeniler

Havacılık Psikolojisi Uçan Blog
Havacılık Psikolojisi Uçan Blog