Türkiye Uzay Ajansı
Yeniden merhabalar, ben önceden uzaya çok da meraklı biri değildim, ilgimin yoğunluğu uçaklar ve uçuş ekipleri üzerineydi ama burada yazmaya başladığımdan itibaren uzay fazlasıyla ilgimi çekmeye başladı. Bu sebeple de bugün sizler için Türkiye Uzay Ajansı tanıtımı yapmak istedim.
Türkiye Uzay Ajansı
Bilindiği gibi tüm dünya gözünü artık uzaya yöneltmiş durumda, özellikle Amerika’da uzay çalışmaları her geçen gün artarak devam ediyor. Tabi bu da tüm dünyada uzay rekabetine sebep oluyor. Amerika uzay çalışmalarına en erken başlayan ülke olarak 1960’lardan itibaren NASA çalışmalarını sürdürmekte. Aynı şekilde Avrupa Uzay Ajansı da (ESA) 1970’lerden itibaren çalışmalar yapmaktadır.
Tüm bunlar göz önüne alınınca ülkemizin uzay konusunda biraz geç kaldığı görülmektedir. Türkiye de bu geç kalmışlığı fark etmiş olacak ki 13 Aralık 2018 tarihinde Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’na bağlı olarak Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın talimatı ile Türkiye Uzay Ajansı Ankara’da resmi olarak kurulmuştur.
Ajans 2018 yılında kurulmuş olsa da ilk resmi planlar ve tanıtımlar 2021 yılı Şubat ayında yapılmıştır. Recep Tayyip Erdoğan 9 Şubat 2021 günü yaptığı açıklamada; 2023 yılında aya ilk temasın gerçekleşeceğini duyurmuş böylelikle uzayda ilk defa bir Türk’ün olacağının müjdesini vermiştir.
Görevleri
Türkiye Uzay Ajansı’nın Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nde yer alan bazı görevleri;
Milli Uzay Programı hazırlamak.
Uzay çalışmaları ile ilgili planlar hazırlamak ve hayata geçirmek.
Uzaya erişim operasyonları yürütmek.
Uzay ve havacılıkla ilgili her türlü ürün, teknoloji, sistem, tesis, araç ve gereçlerin tasarımı, üretimi, entegrasyonu için plan, proje ve çalışmalar yürütmek.
Uzaya fırlatılacak her türlü uydu ve uzay araçlarının takibini yapmak.
Ülke genelinde uzay ve havacılık bilim ve teknolojilerine yönelik ilgi ve merakın geliştirilmesinde öncülük yapmak.
Uzay ve havacılık bilimi ve teknolojilerinde dışa bağımlılığı azaltmak, uluslararası alanda rekabet gücünü artırmak.
Eleştiriler
Türkiye Uzay Ajansı Hakkında Sıkça Sorulan Sorular (SSS):
Türkiye Uzay Ajansı (TUA) ne zaman ve hangi amaçla kurulmuştur?
Türkiye Uzay Ajansı, 13 Aralık 2018 tarihinde, ülkenin uzay ve havacılık alanındaki stratejilerini belirlemek, milli uzay programını hazırlamak ve uzay çalışmalarını koordine etmek amacıyla Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’na bağlı olarak kurulmuştur. Bu adım, Türkiye’nin uzay yarışındaki yerini alması için atılmış önemli bir adımdır.
TUA’nın temel görevleri ve öncelikli hedefleri nelerdir?
TUA’nın temel görevleri arasında Milli Uzay Programı’nı hazırlamak, uzay teknolojileri geliştirmek, uzaya erişim operasyonları yürütmek, fırlatılacak uydu ve uzay araçlarının takibini yapmak, uzay ve havacılık bilimine olan ilgiyi artırmak ve uluslararası iş birliğini geliştirmek yer almaktadır. Öncelikli hedeflerden biri ise 2023 yılında Ay’a ilk teması gerçekleştirmektir.
Türkiye’nin 2023 yılındaki Ay’a ilk temas hedefi ne anlama gelmektedir ve bu proje nasıl yürütülecektir?
Türkiye’nin 2023 yılında Ay’a ilk temas hedefi, bir Türk uzay aracının Ay yüzeyine kontrollü bir şekilde iniş yapmasını veya Ay yörüngesinde bilimsel çalışmalar gerçekleştirmesini kapsamaktadır. Bu proje, Milli Uzay Programı çerçevesinde belirlenen stratejik bir hedef olup, yerli teknolojilerin geliştirilmesi ve uluslararası iş birlikleriyle hayata geçirilmesi planlanmaktadır.
TUA’nın kuruluş ve ilk faaliyet döneminde karşılaştığı eleştiriler nelerdir?
TUA’nın kuruluşunun diğer ülkelere kıyasla geç olması ve kuruluşundan sonra uzun bir süre somut faaliyet göstermemesi, resmi internet sitesinin geç aktif hale gelmesi ve sosyal medya hesaplarındaki ilk dönem sessizliği gibi durumlar eleştirilere yol açmıştır. Ayrıca, personel atamalarındaki kriterler ve ayrılan bütçenin yetersizliği de tartışma konuları arasında yer almıştır.
TUA’nın personel atamalarıyla ilgili olarak dile getirilen yetkinlik ve yeterlilik endişeleri nelerdir?
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nde yer alan özel bir madde, ajansa yapılacak memur atamalarında belirli sınırlamaların aranmaması yönündeydi. Bu durum, atanacak personelin uzay ve havacılık alanındaki uzmanlığı ve deneyimi konusunda bazı soru işaretlerine ve yetkinlik endişelerine neden olmuştur.
TUA için ayrılan bütçenin uzay çalışmaları açısından yetersiz bulunmasının gerekçeleri nelerdir?
2021 yılı için ayrılan yaklaşık 38 milyon TL’lik bütçe, büyük ölçekli uzay projeleri ve teknolojik yatırımlar için sınırlı bir kaynak olarak değerlendirilmektedir. Uzay çalışmalarının yüksek maliyetli ve uzun vadeli yatırımlar gerektirdiği düşünüldüğünde, bu bütçenin iddialı hedeflere ulaşmada kısıtlayıcı olabileceği endişesi dile getirilmektedir.
TUA’nın gelecekte Türkiye’nin uzay yarışındaki konumunu nasıl etkilemesi beklenmektedir ve bu konuda beklentiler nelerdir?
TUA’nın etkin çalışmaları ve başarılı projeleri sayesinde Türkiye’nin uzay yarışında daha belirgin bir konuma gelmesi beklenmektedir. Özellikle Milli Uzay Programı’nın hayata geçirilmesi, yerli teknolojilerin geliştirilmesi ve uluslararası iş birliklerinin artırılmasıyla Türkiye’nin uzay alanındaki yetkinliklerinin ve itibarının yükselmesi umulmaktadır.
Sonuç
Öncelikle ajansın dünyanın çok gerisinde kalarak bu kadar geç kurulması ve hiç hazırlığı olmaması tepki çekmektedir. Ajans resmi kuruluşu gerçekleştikten sonra da herhangi bir somut faaliyette bulunmamış ve ilk toplantısını dahi kuruluş tarihinden yaklaşık 10 ay sonra yapmıştır. Ajansın resmi internet sitesi ilk günden itibaren yani 2 yıldan fazla zamandır yapım aşamasında kalmış, 2021 Şubat ayında faaliyete geçmiştir. Buna ek olarak sosyal medya hesaplarında da ilk iki yıl hiçbir paylaşım yapılmamıştır.
Tüm bunlara ek olarak Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nde yer alan ‘ihdas edilen memur kadrolarına, 31/12/2020 tarihine kadar 2 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 11 inci maddesine göre belirlenen atama sayısı sınırı aranmaksızın, açıktan veya naklen atama yapılabilir’ ibaresi de ajansta görev yapacak kişilerin yetkinlik ve yeterliliklerini sorgulamaya sebep olmaktadır. Ek olarak ajans için ayrılan bütçe de uzay çalışmaları için yetersiz bulunmuştur (2021 yılı için yaklaşık 38 milyon tl).
Tüm bunlar göz önünde bulundurulduğunda geç kalınmışlık ve bütçe yetersizliği ile ajansın geleceğine inanmayan kesim de oldukça fazlalaşmıştır.
Ajansın çalışmaları sayesinde ülkemizin, uzay yarışında çok çabuk yer alması ve uzaya Türkiye’nin de adının yazılması umuduyla…
📩 Daha Fazlası İçin Bir Tık Uzağınızdayız!
👇Aşağıda size en uygun seçeneğin formuna tıklayarak ilk adımı atabilirsiniz.
👮 Mülakatlara Hazırlık:
✈️ Bilimsel Etkinlikler Katılım Formları:
🏢 Kurumsal Talepler:
👥 Başvurular:
🧠 Bireysel Destek:
📲 Sosyal Medya:
🇹🇷 İstikbal (hâlâ) göklerdedir.
Havacılık ve uzay alanında insan psikolojisine önem veren ülkelerden biri olmak için hep birlikte çok çalışmalıyız.
Yazan: Psk. Esen Şen
Kaynakça:
