Kontrol ve Teslimiyetin Havacılıktaki Yeri

Kontrol ve Teslimiyetin Havacılıktaki Yeri

Yazar :

kontrol, kontrol ve havacılık, kontrol ve teslimiyet, Kontrol ve Teslimiyetin Havacılıktaki Yeri, teslimiyet ve havacılık

      

 Kontrol kelimesi İngilizce’den denetim, idare etme, hakim olma anlamlarına gelecek şekilde çevrilmiştir. Kontrol duygusu, bir kişinin hayatındaki olayların sonuçları üzerinde sahip olduğu gücü algılama şekli olarak da tanımlanır. Kişi bu kontrol gücünü kullanırken yaşadığı durumu daha iyiye çevirebilmek için çabalar. (6)

     Teslimiyet kelimesi ise boyun eğmek, kabullenmek, teslim olmak gibi anlamlara gelir. Teslimiyet duygusu literatürde ne yapılırsa yapılsın durumu değiştirememe halinde ortaya çıkan bir duygu olarak ifade edilmektedir. (5)

      Bu iki duygu birbirine zıt olmakla beraber, duygulardan birini yoğun yaşayan kişiyle diğerini yoğun yaşayan kişiyi bir çok noktada birbirinden ayırmaktadır. Araştırmalar her insanda bir kontrol etme ihtiyacı olduğunu gösteriyor. Bu ihtiyaç ise kontrolü yansıtacak bir alan bulma ihtiyacı oluşturuyor. Bireyin asıl kontrol alanına kendisi ve sosyal çevresinin girdiğini düşünürsek, kontrol algısının bu iki alanda yaptığı müdahalelere göre şekillendiğini daha rahat anlayabiliriz. (8)

      Kontrol ve temsiliyet duygularının havacılıktaki yerine bakacak olursak, kontrol duygusunun yüksek oranda bulunduğu bireylerde aşağıda maddelerle belirtilmiş sebeplerden ötürü uçuş fobisi oluştuğundan bahsedebiliriz. Uçuş fobisi bulunan kişilerde: 

Kontrol ve Teslimiyetin Havacılıktaki Yeri-1
Kontrol ve Teslimiyetin Havacılıktaki Yeri-1
  • Olayları kendi istediği doğrultuda değiştirmek için belirledikleri kontrol algısı,
  • Olay veya durumlar üzerinde karar verme gücüne sahip olma beklentisi,
  • Yaşamındaki olayların sonuçları üzerindeki yönetici rolü,
  • Eğer kontrol gücüne sahip olmazsa kötü şeyler yaşayacağına dair duyduğu korku,
  • Beklenmedik bir durum ortaya çıktığında bir şey yapamayacak olmak -ki bu bireyler hayatın hemen her alanını planlı ve programlı geçiren, olumsuz olarak algıladığı durumlarda genellikle alternatif planları olan bireylerdir.(3-4-6-7)

 gibi özelliklere rastlanmaktadır. 

      Uçuş fobisi yaşayan kişilerde  kalp atım hızının artması, göğüste hissedilen sıkışma ve nefes darlığı, baş dönmesi, boğazda düğümlenme gibi somatik belirtiler; bireyin uçuşu kontrol edemediği uçuş anında kendisi için çıkış kapısı oluşturmasını sağlayan bilinçdışı belirtilerdir.(9)

      Teslimiyet duygusu yüksek kişilerde ise uçuş fobisine pek rastlandığı söylenemez. Çünkü bu bireyler kontrol duygusu yüksek bireylere karşın,  olaylar üzerinde bir değişiklik sağlayamadığı durumlarda daha sakin davranır ve kontrolü elinde bulunduran nesneye veya bireye daha güvenli bir şekilde  yaklaşırlar. Bir bakıma bu durum bireye bir çaresizlik duygusu hissettirdiği için kontrol gücü olan nesneye inanma eğilimi gösteriyor diyebiliriz. Bu hal, içinde bulunduğu krizi, kontrolcü bireylerden daha kolay bir şekilde atlatmalarını sağlamaktadır.(1-2)

      Kısacası uçuş fobisinin oluşmasında yer alan; kişinin uçuş hakkında öğrendiği yanlış bilgiler, kendi yaşadığı veya bir başkasının yaşadığı travmatik deneyimler, biyolojik yatkınlıklar gibi faktörlerin yanında sahip olduğu kişilik özellikleri de büyük önem taşımaktadır.

Yazar: Psk. Dan. Sidre Çalışkan

KAYNAKÇA

  1.     Aydin, A. R. (2009). İnanma ihtiyacı ve dinî ritüellerin psikolojik değeri. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, 9(2), 87-100.
  2.     Ali Rıza Aydın, Psikanalizin Dinsel Serüveni, Samsun, 2004, ss. 22-28.
  3.     Gök, A. C. Psikoterapi Süpervizyonunda Paralel Süreç: Bir Vaka Çalışması. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, 2(2), 39-50
  4.     EKEN, F. O., & EBADİ, H. (2018). ANKSİYETENİN YAŞAM DOYUMU ÜZERİNDEKİ ETKİSİNDE TÜKENMİŞLİĞİN ARACI ROLÜ. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 6(2), 112-126.
  5.     Ertürk, E., & Keçecioğlu, T. (2012). Çalışanların iş doyumları ile mesleki tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkiler: Öğretmenler üzerine örnek bir uygulama. Ege Akademik Bakış, 12(1), 39-52.
  6.     Gültekin, M. (2004). Ergenlerde kontrol alanı algısı. Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(2), 267-279.
  7.     (1991, akt. Kim, 2002)
  8.     CÜCELOĞLU, D. (1999), İnsan ve Davranışı, Remzi Kitabevi Yayınları, İstanbul.
  9.   https://www.acibadem.com.tr/Hayat/Bilgi/ucak-fobisi-olan-kisiler-neler-hisseder-

 

Yorum Bırak ;

E-mail hesabınız yayınlanmayacaktır.

Belki İlgini Çeker ;

En Yeniler

Havacılık Psikolojisi Uçan Blog
Havacılık Psikolojisi Uçan Blog